PEDODONTİ

Pedodonti

Çocuklarda ağız ve diş sağlığı (Pedodonti) nedir?

0-13 yaş grubu çocukların ağız ve diş sağlığının korunması, çürük, travma, kalıtımsal nedenlere bağlı gelişen sorunların giderilmesini amaçlayan diş hekimliği branşıdır. İstanbul çocuk diş hastaneleri - hekimliği arasında önemli bir yere sahip olan Dentakademi Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi son teknolojik altyapılı medikal cihazları ve uzman pedodontist kadrosuyla İstanbul'da tüm çocukların ağız ve diş sorunlarını çözmek için hastların hizmetinde.

 

Çocuklarda ağız ve diş sağlığı hakkında bilmeniz gerekenler

 Yeni doğmuş bir bebeğin dişleri diş etinin altında saklıdır. Bebek altıncı ayına geldiğinde dişler kendilerini sürmeye başlar ve diş eti üzerinde belli olmaya başlarlar. Bu süreç bebekten bebeğe farklılık gösterebilir. İlk çıkan dişler alt çenedeki ön iki diştir. Ardından üst çenenin ön tarafından dört diş ile birlikte alt ön çeneden iki diş daha sürer.

 

Bebek 3 yaşına geldiğinde ağzında aralıklı olarak dizilmiş 20 adet süt dişi bulunur. Süt dişleri arasındaki boşluklar, diş değişimi sırasında önem kazanır. Boşluklar, boyut olarak daha büyük olan sürekli dişlerin sürmesi için yeterli alan oluşturur. Ayrıca Dişler arasındaki bu boşluklar çocuğun diş temizliğinide kolaylaştırır.

 

Süt dişleri neden önemlidir?

Süt dişleri zamanla yerlerini daimi dişlere bırakacak olması günlük rutin temizliğin ve düzenli hekim kontrollerinin ihmal edileceği anlamını taşımaz. Çocuğun yiyecekleri ısırması ve çiğnemesine, sempatik görünmesine, doğru şekilde konuşmasına, daimi dişleri için gerekli yerin muhafaza edilmesine ve daimi dişlerin yerlerine yerleşmelerine yardımcı olmaları nedeniyle süt dişlerinin korunması ve bakımı oldukça önemlidir.

 

Bebeklerde ve çocuklarda diş bakımı nasıl olmalıdır?

Her iki çenede dört adet diş çıkarmış bebeklerde, yumuşak bir diş fırçası yardımıyla günde iki kez diş fırçalaması yapabilirsiniz.

 

Süt dişleri bakımı için çocuklara özel üretilen fluoridli diş macunlarını kullanabilirsiniz. Özel fluoridli macun kullanılması durumunda fırça üstüne sürülecek macun miktarı nohut tanesi büyüklüğünü geçmemelidir. Bir başka yol ise dişlerin sadece su ile fırçalanmasıdır.

 

Çocuklar, diş fırçalama sırasında kullanılan diş macununu yutmayı tercih edeceklerdir. Çocuklarda fluoridin çok fazla yutulması ise daimi dişlerde kozmetik problemlere (fluorozis) yol açabilir. Bu nedenle çocuklara diş fırçalama esnasında diş macununu yutmak yerine tükürmeleri gerektiği gösterilmeli ve öğretilmelidir. Dişsiz olan alanlar ise steril bir gazlı bez ya da temiz bir pamuk parçası ıslatılarak silinmelidir. Çocuğunuzun dişleri birbirine değmeye başladığı an günde bir kez diş ipinin kullanılmasıda gerekir.

 

8 yaşına kadar çocuk, dişlerini doğru fırçalama tekniği için gerekli olan el koordinasyonu ve becerisine sahip değildir. Bu nedenle, çocuğunuzun ağız hijyeninden kendinizin sorumlu olduğunu unutmadan, dişlerini fırçalamasına izin verin.

 

Biberon çürüğü nedir?

Biberon çürüğü bebeğinizin dişlerini hızlı bir şekilde tahrip edebilecek olan çürüklerdir. Bu durumdan korunmak mümkündür. Biberon çürükleri bebeğinizin dişleri karbonhidratlardan oluşan şekerlerle uzun süreli temasta kaldığında ortaya çıkar. Meyve suyu ve süt gibi karbonhidrat içerikli bir sıvı ağızdakaldığında bakteriler şekerlerle beslenmeye başlar. Böylece bakteriler asit üreterek, ağızda yeterli süre kaldıkları takdirde, dişlerde çürük oluşturmaya başlarlar.

 

Hangi durumlarda biberon çürüğü gelişir?

Su harici süt, meyve suyu, şekerli su gibi içeceklerle dolu biberonla uyuyan çocuklarda; gün boyunca biberonla şekerli sıvı ya da süt içen çocuklarda; şeker, bal ya da diğer şekerli sıvılara batırılmış yalancı meme kullanan çocuklarda biberon çürüklerinin görülmesi normaldir.

 

Anne sütü diş çürümesine neden olur mu?

Anne sütü beraberinde karbonhidratlarla verilmediği takdirde, çürüğe neden olmaz. Ancak anne sütünün yanında mama ile beslenen bebeklerde çürük riski mevcuttur.

 

Bebeğinizin ne içtiği kadar, ne kadar sıklıkla içtiği de önemlidir. Çocuğunuz ağzında ne kadar uzun süre su dışında bir sıvı tutarsa, çürük riski o derece artar. Bu nedenle bebeğinizin biberonla uyuması ya da gün boyunca biberonu yalancı meme olarak kullanması tehlikelidir. Biberon çürüklerinden diğer dişler etkilense de en çok zarar görenler üst ön dişlerdir.

 

Üst kesici dişler biberon çürüğüne karşı hassas olan dişlerdir. Çürükler genellikle kolay görülemeyen yerler olan dişlerin arka kısımlarında başlar. Sonra üst çene arka dişler ve daha sonra alt çene arka dişler etkilenir. Alt kesici dişler genellikle bu durumdan etkilenmez. Dil, alt kesici dişlerin üstlerine gelerek sıvıya maruz kalmalarını ve bakterilerden etkilenmelerini engeller.

 

Karbonhidrat içeren herhangi bir sıvı, uzun süre dişler üzerinde kaldığında, biberon çürüklerine neden olabileceği, sadece suyun ağızda tutulmaması halinde çürük oluşturmayacağı unutulmamalıdır.

 

Biberon çürüklerinden korunmak için neler yapılmalıdır?

• Bebeğinizin, karbonhidrat içerikli sıvı ile dolu biberonla uyumasına izin vermeyin.

 

• Bebeğinizi, doktorunuzun onayı sonrası 12-14 aylıkken biberondan uzaklaştırın.

 

• Bebeğinize gün boyunca su dolu biberon kullanmasına izin vermeyin.

 

• Bebeğinizin yalancı memesini şekere ya da şekerli sıvılara batırmayın.

 

• Çocuğunuzun yemeğine şeker eklemeyin.

 

• Bebeğinizin dişlerini ve diş etlerini ıslak bez ya da diş fırçası ile her yemekten sonra temizleyin.

 

• Bebeğinizin ilk dişi çıktığında en kısa sürede diş hekiminizi ziyaret edin.

 

• Bebeğinize bir yaşından itibaren bardak kullanımını öğretin.

 

• Bebeğinizin yeterli miktarda fluorid aldığından emin olun. Şehrinizdeki içme sularında fluor bulunmuyorsa diş hekiminizden fluorid desteği konusunda yardım isteyin.

 

Çocuklarda daimi dişler

Çocuğunuz 6-7 yaşlarındayken süt dişleri düşüp, yerlerine daimi dişleri sürmeye başlar. Bu süreç biraz daha erken ya da geç de olabilir. Her çocuğun kendi kalıtsal özelliklerinden ötürü bu süreç değişebilir. Yeni çıkan dişlerin simetrisi ya da sıralaması, dişlerin ne zaman sürdüğünden daha önemlidir. Çoğunlukla ağızda ilk görünen daimi dişler alt ön dişlerdir. Ancak bazı çocuklarda 6 yaş dişleri adı da verilen birinci büyük azı dişleri de ilk süren daimi dişler olabilir.

 

Çocuğunuz 13 yaşına geldiğinde daimi dişlerinin büyük kısmı ağızdaki yerlerini almış olur. 3. büyük azı dişleri 17-21 yaşları arasında sürerler. Ancak bazı kişilerde 3. büyük azılar hiç gelişmemiş olabilir. Sıklıkla bu dişler gelişmiş olsa da doğru pozisyonda olmadıkları ya da ağızda yer olmadığından süremezler ve gömük olarak kalırlar.

 

Çocuklarda daimi dişlerin bakımı

Çocuğunuz 6-8 yaşına gelene kadar diş fırçalama konusunda yardımınıza ihtiyacı vardır. Sabah ve yatmadan hemen önce olmak üzere günde en az iki kez çocuğunuzun diş fırçalamasında yardımcı olmalısınız. Dişler (özellikle de büyük azılar) üzerinde yiyecek artıklarının kalmamasına dikkat etmelisiniz. Büyük azı dişleri üzerinde girinti ve çıkıntılar artıkların tutunabilmelerine olanak sağlayan yüzeylerdir.

 

Diş sağlığının beslenme ile bağlantısı

Çocuğunuzun diş sağlığı için ne yediği kadar, ne zaman ve ne sıklıkla yediği de önem taşır. Dengeli beslenme uzun süreli diş sağlığı (uygun gelişen dişler ve sağlıklı diş etleri) için önemlidir.

 

Karbonhidratlı yiyeceklerin ağızda ya da dişler üzerinde uzun süre kalmaları diş çürüklerine neden olur. Ağız içinde bulunan bakteriler, bu karbonhidratlarla beslenerek asit oluşturur. Asit, dişin mine tabakasına etki ederek çürük oluşumunu başlatır. Sık yeme alışkanlığı ağzın asidik kalmasına neden olarak diş çürüklerine yatkın hale gelmesine neden olur.

 

Atıştırma ve yemek zamanları hakkında tavsiyeler:

• Çocuğunuza atıştırması için taze meyve, sebze ya da peynir gibi sağlıklı yiyecekler verin.

 

• Şeker içermeyen ya da şeker katılmamış yiyecekler yemeye dikkat edin.

 

• Şekerli ya da nişastalı yiyecekleri yemeklerden sonra yemeye özen gösterin.

 

• Çocuğunuzu dişlere yapışan yiyeceklerden uzak tutun. Bu yiyecekler dişler fırçalansa bile diş aralarına kaçabilirler ve diş yüzeylerindeki girintilere tutunabilirler. Kremalı kurabiyeler, incir, krokan, yulaflı kurabiyeler, fıstıklı kurabiyeler, sade çörekler, patates cipsleri ve krakerler uzak kalınması gereken gıdalardır.

 

• Sık yeme alışkanlığı ağız içi asit miktarının artmasına ve dişlerin zarar görmesine neden olur.

 

• Yemek sonrası çocuğun dişlerini fırçaladığından emin olun. Bu mümkün değilse su ile birkaç kez ağzını çalkalatın.

 

• Çocuğunuzu xylitol içeren ya da şekersiz sakızlar çiğnemesini sağlayın.

 

• Çocuğunuza yatmadan hemen önce süt, meyve suyu ya da asitli içecekler vermeyin.

 

BİZE ULAŞIN
Diş Sağlığı ve Estetiği ile İlgili Tüm Tedaviler
Diş Sağlığı ve Estetiği ile İlgili Tüm Tedaviler
BİZE ULAŞIN